piątek, 9 grudnia 2011

niedziela, 4 grudnia 2011

"Chłonę Bydgoszcz wszystkimi zmysłami..."

Z Panią Danutą Baczewską nawiązaliśmy kontakt na naszym profilu facebookowym. Okazało się, że w jej rodzinnych albumach są zdjęcia starej Bydgoszczy. Dziękujemy za ich przesłanie!

- Z tym miastem związani byli moi przodkowie, których przeszłość i korzenie wciąż badam. Mój dziadek od strony mamy, Bolesław Nowak, miał restaurację w Strzelnicy przy ul. Toruńskiej (teraz jest tam kino Adria), w której gościł Generała Józefa Hallera. Posiadał również drugą restaurację  na rogu Pomorskiej i Cieszkowskiego (teraz tam jest Pierogarnia). Jego brat Stanisław był natomiast właścicielem  restauracji na Podwalu. Dziadek Bolesław przyjaźnił się z Prezydentem Barciszewskim. Znali się z Gniezna, dziadek prowadził  tam hotel "Europejski". 

Teraz mieszkam na Żuławach, ale zawsze kiedy tu jestem chłonę Bydgoszcz wszystkim zmysłami. Wyobrażam sobie wtedy, że przecież tymi ulicami chodzili członkowie mojej ukochanej rodziny...  


Moi rodzice Bolesława i Edmund biorą ślub w kościele 
5 kwietnia 1941 roku


Pierwszy z lewej to mój tata Edmund na szkoleniu pocztowców. 
Rok 1936.


Władysław Nowak, brat dziadka, ze swoją rodziną. 
Wandą i ośmiorgiem dzieci. Lata trzydzieste. 


Wanda Nowak z synem Zdzisiem. Ulica Mostowa w 1936 roku
 

Na zdjęciu gen. broni Józef Haller wita się z Władysławem Nowakiem,
obok z prawej Stanisław Pałaszewski.

Władysław Nowak - żołnierz Generała Józefa Hallera
Był prezesem hallerczyków na Bydgoszcz.
Miał składnicę browaru.
Zdjęcie wykonano w 1936 roku.

Od redakcji

Pobyt generała broni Józefa Hallera w Bydgoszczy 10 maja 1936 roku.

"Generał przyjechał na uroczystości z okazji 15 lecia Chorągwi Pomorskiej Związku Hallerczyków i 18 rocznicy bitwy pod Kaniowem. Generała witano na Nowym Rynku w Bydgoszczy, gdzie zebrały się tłumy. Przybyły organizacje ze sztandarami: Hallerczycy, Dowbórczycy, "Sokoli", Inwalidzi Wojenni, Związek Podoficerów, harcerze, skauci i inni. Raport złożył porucznik rezerwy Stanisław Pałaszewski. Potem był przemarsz przez miasto na mszę św. do kościoła św. Trójcy, następnie pod Grób Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego i dalej do "Strzelnicy" przy ul. Toruńskiej gdzie odbyły się uroczystości. Referaty wygłosili prezes Chorągwi Pomorskiej Hallerczyków Stanisław Pałaszewski i prezes Placówki Bydgoskiej Władysław Nowak."

Zobacz więcej:
Rajmund Kuczma, "Dla Ciebie Polsko i Dla Twojej Chwały" Z wizyt generała broni Józefa Hallera de Hallenburg w Bydgoszczy 1920 - 1939, Bydgoszcz 2000.

Przydatny link

niedziela, 27 listopada 2011

Zimowa Strzelecka

Stare Górzyskowo to dla wielu bydgoszczan dzielnica nieznana. Dlatego cieszymy się ze zdjęcia, które przesłał do nas Pan Henryk. Wspomina, że mieszkało się tam przyjemnie, ale bez luksusów. Ulica nie posiadała kanalizacji. Po wiosennych roztopach zamieniała się w rzekę z błota. W mieszkaniach nie było bieżącej wody. Ludzie z wiadrami chodzi po nią do pomp i studni. Sanitariaty niestety mieściły się na podwórzach. Zimą uliczne pompy wodne były zabezpieczone sianem i papą przed zamarznięciem. Wokół nich dzieci robiły sobie lodowisko.

Zdjęcie przedstawia śp żonę Pana Henryka Janinę,
która trzyma wnuka Michała. 
Za nią córka Alina. Rok 1981.

Zdjęcie wykonano na wysokości Strzeleckiej 20.
Widać skrzyżowanie z ulicą Pawią.
Zobacz lokalizację

wtorek, 22 listopada 2011

Dzień na Górzyskowie

- Na Strzeleckiej 15 spędziłam najlepsze lata mojego życia.  Wspaniałe chwile. Pamiętam, że ludzie byli dla siebie bardziej życzliwi. Sąsiedzi spotykali się na podwórku. Wymieniali poglądy pijąc kawę lub podpiwek. Kłócili się, ale potem wybaczali. Raz do roku robiliśmy sobie psoty. Popularne było wystawianie furtki z zawiasów. Najlepsze były chwile gdy przychodzili chłopacy z Błonia. Było to wrogie plemię. Taki chłopak mógł być pobity przez naszych "żołnierzy". Jednak gdy któraś się zakochała, to dawała znać, że to jej chłopak. Tęsknię za tymi czasami, dlatego przesyłam zdjęcia. - Lucyna Kamińska z Bydgoszczy

 Moja mama, starsza siostra i ja z rowerkiem "Bobo" produkowanym przez bydgoski "Romet" 

 Brat i ja w kąpieli
 
  Ulica Strzelecka 15. Moja starsza siostra.
Budynek po lewej stronie nie istnieje.
 Rok 1964. Miejsce wykonania zdjęcia.

Siostra z pieskiem, na którego wołaliśmy Żabka

Górzyskowo (wikipedia.pl)

niedziela, 2 października 2011

Stary Fordon


 Obchody 500. lecia nadania praw miejskich miastu Fordon. Lipiec 1924 roku . W pierwszym szyku kolejarze, potem mieszczaństwo, następnie organizacje społeczne, 
Źródło: zbiory prywatne


Prace przy moście fordońskim. W tle widoczna cegielnia. Lata powojenne.
Źródło: zbiory prywatne


Kiosk Alfonsa Zielińskiego na dworcu kolejowym Fordon. Lata sześćdziesiąte.
Zobacz również:  Sprzedają piwo na dworcu !
Lektura: 

"Dzieje Fordonu i okolic" -  praca zbiorowa pod red. Zdzisława Biegańskiego, Bydgoszcz 1997, ss.273



wtorek, 27 września 2011

Koledzy na Gdańskiej


- To zdjęcie pochodzi z moich prywatnych zbiorów - napisał do nas pan Dominik Jankowski. - Pierwszy z prawej stoi mój dziadek, Józef Szczodrowski. Dziadek jest w towarzystwie swoich kolegów.
Zdjęcie zostało wykonane na ulicy Gdańskiej, w dniu 29 listopada 1932 roku.

poniedziałek, 19 września 2011

Czwórką na letnie targi


  To zdjęcie zrobione zostało przed 1 maja 1977 roku na Alejach 1 Maja (dzisiaj ul. Gdańska). Znalazłem je w prywatnych archiwach. Od pewnego czasu "męczy" mnie temat tramwajów w Bydgoszczy. Oczywiście starych tramwajów. We wspomnieniach zakodowały się deskowane siedzenia, wajcha pana motorniczego i siłowanie się z drzwiami. Wtedy tramwaje były oblegane. Ludzie obwieszali  wagony jak winogrona. Typ Konstal 4N był niezniszczalny. Do dzisiaj służy, jako pomoc techniczna. Na zdjęciu widać baner z napisem: "1 maja 1977 Targi Letnie. Myślęcinek". Zwracam uwagę także na lustro drogowe, w którym odbija się kawałek ulicy Dworcowej, z której ciężarówka wjeżdża w ówczesne Aleje 1 Maja.

  Poszukiwania tramwajowych tropów nie mogłem jednak zakończyć na tym jednym zdjęciu. Trafiłem - oczywiście w internecie - na fantastyczne fotografie Szweda Olle S. Neveniusa, który na przełomie lat 70/80 zwiedzał Europę. Jego ulubionym tematem była komunikacja miejska, również w Bydgoszczy. Fotografował i tramwaje i autobusy  m.in. w Portugalii, Polsce, w Czechach, na Węgrzech i w Niemieckiej Republice Demokratycznej.

foto: Olle S. Nevenius. Źródło: http://1980.prv.pl/



sobota, 10 września 2011

Łuczniczka

Symbol miasta nad Brdą. Schowana gdzieś na boku, w towarzystwie teatru, parku i kultowej butki z lodami. Za jej plecami, na placu zabaw bawią się dzieciaki, z boku dobiegają dźwięki muzyki. To studenci Akademii Muzycznej ćwiczą przy otwartych oknach. Pewna znana artystka (mieszkała przy ul. 20 stycznia) słynęła z happeningów, których wdzięczną bohaterką była także pani z brązu. Pewnego dnia ta artystka ubrała postument w damskie ciuszki. Po tym wyczynie, jakoś tak przypadkiem przy okazji dnia wagarowicza, Łuczniczka jeszcze kilka razy dostawała stanik i majteczki w prezencie od wagarującej młodzieży. Od dawna nikt już jej nie ubierał. Co najwyżej chcą ją przenosić, że niby za mało godne jej miejsce, no i nie jest to miejsce jej pierwszego postoju.Jednak Łuczniczka pasuje pod teatrem.To nasze dzieciństwo, młodość i dorosłe życie.  Fotografie z 1977 roku.

źródło: zbiory prywatne

źródło: zbiory prywatne

wtorek, 6 września 2011

Warta honorowa

Natrafiliśmy w zasobach Narodowego Archiwum Cyfrowego na ciekawą fotografię. Przedstawia ona wartę honorową przy odsłoniętym pomniku ku czi żołnierzy 62 pułku piechoty. Pytanie brzmi w którym miejscu została wykonana. Mamy swój typ, jednak prosimy o pomoc.
Zdjęcie umieszczamy za zgodą NAC.

Opis zdjęcia: Warta honorowa przy odsłoniętym pomniku ku czi żołnierzy 62 pułku piechoty.
Data wydarzenia: 1929
Autor: Piechocki Tytus
Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji
źródło: NAC

poniedziałek, 5 września 2011

Tatrzańskie w budowie

Widok z balkonu w Fordonie na ulicę Twardzickiego, na wysokości kościoła św. Marka i klubu "KRYS". Kolorem czerwonym podkreślono punkt do porównania zdjęć.
foto: Marcin Rybski


niedziela, 4 września 2011

"Swoboda"

 Ogród działkowy "Swoboda" - zdjęcie wykonano w latach 1972-1974
Budowa Państwowego Instytutu Weterynaryjnego.
Obecnie w miejscu ogródków działkowych budowana jest biblioteka UKW. 
  źródło: zbiory prywatne
Lokalizacja miejsca

Tekst: Express Bydgoski
 
Najstarszy ogród działkowy w Polsce ma ponad 100 lat. Powstał w Grudziądzu w 1897 r., założony przez lekarza Jana Jalkowskiego. Nazwano go „Kąpiele Słoneczne”. Korzystali z niego początkowo ludzie biedni, bezrobotni, chorzy.

Drugi co do starszeństwa był bydgoski, nieistniejący już ogród „Swoboda”. Założyli go w 1903 r. urzędnicy i rzemieślnicy miasta, jednak już 2 lata wcześniej niemieccy obywatele Bydgoszczy utworzyli grupę inicjatywną „Freiheit”, która postanowiła stworzyć enklawę wypoczynku i zdrowia na powierzchni 5 hektarów. Do końca I wojny światowej działki w ogrodzie „Swoboda” posiadali tylko Niemcy. Dopiero po odzyskaniu niepodległości Polacy stopniowo wykupywali pojedyncze ogrody. W połowie 20-lecia międzywojennego większość działek była już polska. W czasie okupacji do ogrodu powrócili jednak Niemcy. Ogród stopniowo się zmniejszał. Uszczknięto zeń kawałek ziemi na budowę niemieckiego gimnazjum (dziś Uniwersytet Kazimierza Wielkiego), część pochłonęła inwestycja komunikacyjna. „Swoboda” w dniu likwidacji obejmowała obszar 1,86 hektara, czyli 59 działek.



Altana z nieistniejącego już ogrodu, wybudowana w 1923 roku / Fot. „100 lat ogrodnictwa działkowego w Polsce i województwie bydgoskim”

sobota, 4 czerwca 2011

Z Bydgoszczy do Fordonu i z powrotem

Fordońska "Strzelnica", zburzona 1 września 1939 roku. Siedziba organizacji patriotycznych i kulturalnych, w tym Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" Fordon. Właścicielem budynku był Stefan Niewitecki, prezes TG "Sokół" w Fordonie w latach 1937-1938. Prowadził firmę przewozową na trasie Bydgoszcz- Fordon.  Ulica Bydgoska. Zdjęcia z lat 1938 - 1939.
Zobacz lokalizację dawnej strzelnicy
Źródło: zbiory prywatne


piątek, 22 kwietnia 2011

Praca w Romecie

Dział siodełek w Zjednoczonych Zakładach Rowerowych "Romet" (tzw. siodłownia). Zdjęcia pochodzą z około 1960 roku. Dzięki uprzejmości Pani Magdaleny Antoszczak publikujemy je na naszej stronie.


Pani Władzia Konieczna babcia przyjaciółki Pani Magdaleny Antoszczak 

wtorek, 5 kwietnia 2011

Zdjęcie z Irkucka

Od Pani Heleny Wronkowskiej otrzymaliśmy  kolejne zdjęcie. Przesłano je z Irkucka w Rosji, gdzie mieszkała i zmarła młodsza siostra jej mamy. Fotografia przedstawia siostry Marysię i Wandę Lenkowskie przed Fontanną Potop. Data wykonania zdjęcia: zima 1928/1929.

sobota, 26 marca 2011

Życie bydgoskich parafii

Zdjęcia nadesłane przez Pana Ryszarda Kaczór z Bydgoszczy
 
Wówczas jeszcze Arcybiskup Stefan Wyszyński w czasie wizyty
w parafii  Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy ulicy Ugory.
Prawdopodobnie maj 1949 rok.

Peregrynacja kopii obrazu Matki Boskiej Jasnogórskiej. Bydgoszcz 1978 rok. W drodze do kaplicy p.w. Bożego Ciała przy ulicy Gdańskiej 56. Pan Ryszard po prawej stronie za mężczyzną w okularach niesie obraz. Za obrazem stoi  ks. Bogdan Jaskólski. W tamtych latach opiekun kaplicy, później wieloletni proboszcz parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa przy pl.  Piastowskim.

OD REDAKCJI:
Jeżeli Państwo pamiętacie tamte wydarzenia prosimy o relacje.
Link pokrewny:  A po procesji wspólne zdjęcie...

czwartek, 17 marca 2011

Geodetą być !

 Przedstawiamy serię wspaniałych zdjęć, które przesłał Pan Bogdan Bleja. Dziękujemy.

 Moja córka Anna, żona Barbara i  druga córka Emilia w wózku.  W tle ogrody gdzie teraz jest budynek patomorfologii szpitala Jurasza. Ulica Marii Skłodowskiej - Cure. Wiosna 1980. Aparat: Zenit

Praktyki geodezyjne w Parku im. Wincentego Witosa. Pomiary wykonuje właściciel zdjęcia. Po prawej stronie stoi wykładowca z Technikum Geodezyjnego Pan Modest Kamieński. W tle widać kocioł gazowni miejskiej przy ul. Jagiellońskiej. Rok 1967.
 Klasa z Technikum Geodezyjnego, które mieściło się w budynku na rogu ul. Konarskiego i Jagiellońskiej.
Na zdjęciu od lewej: 
Szymański Kazimierz, Andrzej Kudła, Bogdan Bleja, Andrzej Witenberg, Andrzej Piaskowski, Andrzej Waruszewski, Alojzy Michalski, Henryk Superczyński, Musiał, Wojciech Kreja, Bolesław Janiszewski, Czesław Papieski, Zdzisław Szczechowski, Andrzej Darowny, Andrzej Jarzembowski

 Zdjęcie wykonano aparatem z miechem na klisze
o wymiarach 9 cm na 12 cm w trakcie trwania
Święta Osiedla Błonie: 22-23.09.1973.
Przedstawia namioty harcerzy i budynek Szkoły Podstawowej
nr 62 im. I dywizji piechoty im. Tadeusza Kościuszki.
Szkoła znajduje się przy ulicy Stawowej 53. Uczyła w tej szkole moja siostra.

czwartek, 17 lutego 2011

Nasza klasa


  Otrzymaliśmy zdjęcia i list od Pani Heleny Wronkowskiej, który publikujemy.

Przesyłam dwa zdjęcia ze zbiorów mojej mamy,  mieszkającej do wojny w Bydgoszczy. Zdjęcie zbiorowe wykonano 10.VI.1938 roku - przed małą maturą. Przedstawia klasę IVa Miejskiego Katolickiego Gimnazjum Żeńskiego w Bydgoszczy. Twórczynią Gimnazjum była Wanda Rolbieska - siedząca w środku. Na prawo od niej ksiądz Franciszek Hanelt, na lewo - Waleria Lipska, wychowawczyni klasy, matematyczka, a za nią ksiądz Henryk Reiter. Pierwsza z prawej nauczycielka, to ucząca wychowania fizycznego (wówczas chyba to były ćwiczenia cielesne) prof. Rysiówna (?), trzecia od prawej - prof. Napieralska.  Natomiast pierwszy z lewej, to uczący fizyki Józef Paderewski - brat Ignacego, a nad nim prof. Lisiecki - łacinnik. Obok ks. Hanelta siedzi prawdopodobnie prof. Rajewska. Niestety, innych nauczycieli, a także wielu koleżanek mama nie potrafi już rozpoznać, ach ten wiek i wzrok.  W dolnym rzędzie od prawej: Domeradzka, Łukawska (jedna z bliźniaczek), Janina Kępińska, Krystyna Brykczyńska, Hanna Maryńska. Trzecia od lewej - Zofia Sudrowska. W rzędzie przedostatnim - od prawej druga - Łukawska, od lewej; pierwsza - Kobylińska, druga - Danuta Magreczyńska. W najwyższym rzędzie, od lewej; Krystyna Wiśniewska, Wanda Lenkowska ( moja mama), Krystyna Alkiewicz. 
  Może ktoś rozpozna przedstawione tu osoby i uzupełni podpisy. Na odwrocie zdjęcia jest napisane: pamiętać! 20.VI.1948. Nie mogła mama wówczas przypuszczać, że maturę będzie zdawała za dwa lata w Wilnie, w Liceum im. Elizy Orzeszkowej.
  Wkrótce też miała się spełnić wróżba Cyganki, że czeka ją daleka
podróż, z której wróciła w 1946 roku, ale już nie do Bydgoszczy, a do Szczecina. Ciekawe, czy ktoś z tego grona spotkał się po dziesięciu latach.


Drugie zdjęcie, zostało zrobione 3.V.1936 roku na ulicy Gdańskiej i przedstawia szkolne koleżanki. Ależ one poważnie wyglądały jak na 14 lat. Widoczne szyldy, co pozwala zidentyfikować miejsce. Otóż na ul. Gdańskiej 19 mieściła się Apteka "Centralna", należąca do Mariana Laknera
oraz Zakład Kąpielowy dra Jana Szymańskiego.
Informacje z Książki Adresowej Polski z 1929 roku. 
Na rewersie fotografii jest podpis: od prawej Ola Barczyńska, Wanda Lenkowska,  Irka Lipińska, Hala Brzezińska.

Jest też pieczątka zakładu:
Pracownia Fotograficzna, Bolesław Langer, Bydgoszcz,
Pomorska 54/13, Wykup. F-ie J. Niewitecki
 
OD REDAKCJI:
Miejskie Katolickie Gimnazjum Żeńskie w Bydgoszczy mieściło się przy ulicy Stanisława Staszica. Dzisiaj Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 6. Pierwsza w mieście polska szkoła średnia, która zaistniała dzięki spontanicznej akcji mieszkańców już 2 marca 1920 r. Przez cały okres międzywojenny prowadziła ją Wanda Rolbieska, osoba wielce zasłużona dla bydgoskiej oświaty. Dziękujemy za nadesłane zdjęcia.

Artykuł w bydgoskiej Gazecie Wyborczej: 
Moje miasto, moje życie - W prywatnym gimnazjum pani Rolbieskiej

środa, 26 stycznia 2011

Powrót z frontu

Pani Magdalena Antoszczak znowu podarowała Bydgoszczy swoje zdjęcie.  Przedstawia ono jej dziadka Bronisława Kamińskiego, który powrócił z frontu w 1945 roku. Ulica Gdańska. W tle zasłonięte przez drzewo Centrum Handlowe Jedynak. Dziękujemy za fotografię.

wtorek, 25 stycznia 2011

Z Błonia na Czyżkówko

Diable Wenecki dziękujemy za nowe wspaniałe zdjęcia. :)

Róg Szubińskiej i Broniewskiego. W tle  nie ma jeszcze
wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego przy Broniewskiego 1

Jedno z podwórek na bydgoskim Błoniu
 
Tereny leśne na Błoniu. W tle nasyp pod budowę wiaduktu
drogowego przy ul.Szubińskiej
 
 Spacer w lasku na bydgoskim Czyżkówku.
Radioodbiorniki "Koliber" były bardzo
modnym gadżetem w latach sześćdziesiątych. 
Jak widać na zdjęciu pan dumnie się z nim obnosi


poniedziałek, 17 stycznia 2011

Spacer po Śródmieściu Państwa Niemczewskich

Dziękujemy Państwu Niemczewskim za nadesłane zdjęcia z Bydgoszczą w tle. Autorem opisu jest Andrzej Niemczewski.

Ja na placu Wolności - 1 lipca 1956 roku.

Ja z moją mamą - stoi z prawej strony. W tle budynek dawniejszej przychodni przeciwgruźliczej . 
Plac Wolności 1957 r.

Mój tata z moim dziadkiem i babcią na skwerze przed
dworcem kolejowym przy ulicy Dworcowej.
Zdjęcie wykonano w 1940 roku .

piątek, 14 stycznia 2011

Rynek 3

Stary Fordon, Rynek 3. Defilada Wojska Polskiego. 
Lata 1920-30. W tle witryny sklepowe, m.in. Konstantego Krygera. 
źródło: zbiory prywatne
 
Konstanty Kryger urodził się w roku 1870 w Hejtkach koło Łabiszyna, zmarł 24 stycznia 1937 w Fordonie. Pochowano go na cmentarzu parafialnym w Fordonie przy ulicy Piastowej. Był synem kupca Jakuba i Magdaleny Domińczak. Kontynuując rodzinne tradycje kupieckie, prowadził hurtownię tytoniu, skład kolonialny i restaurację w Fordonie przy Rynku 3. W dużej sali u Krygera odbywały się zebrania różnych organizacji, spotkania mieszkańców Fordonu, wiece itp. Działał społecznie m.in. jako ławnik miejski. Został przewodniczącym komitetu powitania Wojska Polskiego 20 stycznia 1920 roku w Fordonie. Przejął władzę w mieście z rąk pruskiego burmistrza. Od 21 stycznia do 1 października 1921 roku pełnił funkcję komisarycznego burmistrza Fordonu.
Tekst: mikolaj-bydgoszcz.home.pl

poniedziałek, 3 stycznia 2011

Ostatnia niedziela "Ciuchci"


Pożegnanie z kolejką wąskotorową Bydgoszcz - Czyżkówko - Koronowo. Cena biletu 8 złotych. Czas przejazdu 1 godzina i 40 minut. Zdjęcie wykonano w ostatnią niedzielę przed pożegnaniem kolejki na dworcu przy ulicy Grunwaldzkiej. Wrzesień 1969 rok. Na zdjęciu członkowie Klubu Turystów Pieszych PTTK "Piętaszki". Fotografia pochodzi ze zbiorów prywatnych.

Powódź 1934

Wielka powódź z 1934 roku dotknęła także Fordon. Ta część Bydgoszczy jest najbardziej narażona na skutki ataku żywiołu. Zdjęcia  pochodzą ze zbiorów prywatnych. 


TG "Sokół" w Fordonie


Jeszcze jedno zdjęcie zostało wyciągnięte z szuflady. 
Przedstawia członków TG "Sokół" w Fordonie, którzy
maszerują ulicą Sielską w Fordonie. 
W tle wieża strażacka, która do dzisiaj istnieje. 
Czas wykonania zdjęcia sierpień 1939. Źródło: zbiory prywatne